ORTA DOĜU-Rakamlarla tarihsel gelişmeler-savaşlar:

1517-1862 yılları arasındaki tarihsel gelişmeler ve zionizm

1517 Osmanlı İmparatorluĝu 400 yıl Orta doĝu ve tüm Arap dünyasını işgali.İspanya ve Portekiz’den sürülen Yahudiler Osmanlı’ların izniyle ilk kez Kudüs’e yerleşmişlerdir.1537-1541 yılında Sultan Süleyman Kudüs’ü surlarla çevirmiştir.

1799 yılında Napolyon Filistin bölümünün bir kısmını ele geçirmiştir.Ama 1801 yılında geri çekilmiştir.

1831 yılında Mısır ayaklanması olmuş.Mısır Filistin bölgesini ele geçirmiştir.

1840 yılında Mısır geri çekilmiştir.

1844 yılında Kudüs’te 7120 Yahudi,5760 müslüman,3390 hristiyan oturmaktaydı.Filistin genelinde 500.000 Filistinli,17.000 Yahudi.

1860 Ilk kez yeni yahudi yerleşim yeri Kudüs şehir suru dışında kurulmuştur. (Mishkenot Sha'ananim)

1862 Yahudi ulusalcılıĝı başlıyor ve Yahudiler Flistin’e gruplar halinde yerleşmeye başlıyorlar.

1878 İlk kez zionsm fikri adı altında yeni yerleşim yeri (Petah Tikwa) kurulmuştur.

1882 1 Ocak’ta doktor Polonya-Rus asıllı Leon Pinsker yaptıĝı yazılı açıklamada özgürlüĝünüzün için savaşın ve kendi ülkeniz İsrail’e yerleşin bildirgesi yayınlamıştır.

1882-1903 İlk kez Rusya’dan çok büyük bir Yahudi gurubu (‘Aliya’)İsrail’e yerleşmişlerdir.

1890 yılında ilk kez Avrupa gazetelerinde ‘Zionizm’sözcükleri kullanılmaya başlamıştır.

1897 yılında ilk kez zionzm kongresi yapılmıştır.

1904-1914 İkinci kez Polonya ve Rusya’dan Yahudiler İsrail’e yerleşmek için gelmişlerdir.

1909 İlk Yahudi şehri Tel Aviv’de ilk defa ilk Kibbutz (Degania) açılmıştır.

1914-1918 1.Dünya Savaşı.Milyonlarca insan yaşamını yitirmiştir.

1915 Araplar İngilizlerden anlaşarak Osmanlı’ya sırt çevirmistir.

1916-1917 Fransızlar İngilizler gizlice bölgeyi bölüşmüşlerdir.

1920 yılında Osmanlı nüfuzu resmen kalkmış ve bölge İngiliz kontrolüne bırakılmıştır.

1920 yılında Müslüman ve Yahudiler arasında çıkan çatışmada 46 Yahudi yaşamını yitirmistir.

1921 yılında yine Araplar Yafa bölgesinde Yahudiler´e saldırmış 47 Yahudi,48 Arap İngilizlerce ayaklanmayı durdurmak için öldürmüşlerdir.

1922 yılında Suriye ve Lübnan resmen Fransa egemenliĝine girmiştir.

1925 İlk kez İbrani dilinde Kudüs´te üniversite kurulmuştur.

1929 Bu yılda yüzlerce Araplar Yahudilere El Aksa camisini yıkacaklar diye çeşitli çatışmalara girmişlerdir.339 Yahudi,116 Arap ve 116 İngiliz yaşamlarını yitirmişlerdir.

1930-1931 1929 yılı çatışmalarının sonunda İngilizler göçmen Yahudilere İsrail´e gelme kısıtlaması yapmıştır.

1932-1939 Yeni Yahudi göçmenleri Almanya´dan geliyor.

1936-1939 Kudüs müftüsü Amin El Hüseyin Yahudiler´e savaş açmıştır.Yüzlerce Yahudi öldürülmüştür.İngilizler bunu durdurmak için 5000 Arabı öldürmüşlerdir.Bu arada İngiliz kaybı da çoktur.Müftü bu olaydan sonra Kudüs´ten sürülmüştür.

1937 yılında ilk kez Filistin İsrail sınırları bölme gündeme gelmiştir.

1939-1945 2.Dünya Savaşında 73 milyon insan yaşamını yitirmştir.23 milyon Rus,20 milyon Çinli,7 milyon Alman,6 milyon Yahudi bu savaşlarda yaşamını yitirmiştir.

1945-1948 yılında Avrupa’da zor durumda olan Yahudiler tek çareyi İsrail’e gelmekte buluyor.

1948 15 mayıs 1948 yılında İngilizler burada n çekiliyor ve yönetimdeki sözü Birleşmiş Milletlere bırakıyor.9 nisan da Deir Yasin çatışmalarında yüzlerce Filistinli Arap yaşamını yitiriyor.

1948 14 Mayıs’ta İsrail özgürlüĝünü ilan ediyor.Bu yılda İsrail Mısır,lübnan,Ürdün,Suriye,Irak ile birçok çatışmalara giriyor.Arap ülkelerinden çoĝu yerleşim yerlerini ellerine geçiriyor.Çeşiti anlaşmalar sonuç vermiyor.Binlerce insan yaşamını yitiriyor.

1949 İsrail Negev çölünü ve Elat’ı ele geçirıyor.

1950-1967 İsrail ve 6 günlük Araplarla savaş.

1950 yılında Ürdün filistin’i işgal ediyor.İsrail hükümeti bir karar alarak dünyadaki tüm Yahudiler ısrail’e dönebilir kanunu çıkarıyor.

1951 yılında Ürdün kralı Abdullah suikast sonucu yaşamını yitiriyor.

1967 5-10 haziran ayında 6 günlük savaşta Gazze,Sinai Çölü ve Batı Şeria’yı eline geçiriyor.11 haziran ateşkes ilan ediliyor.

1967-2009 Bu anlaşmazlık ve karşılıklı çatışmalar hala devam etmektedir.

İSRAİL GEZİ NOTLARIM:

İsrail Hava Yolları, (ELAL) ile yolculuk yapıyorum.Uçaĝa biniş kontrollerin enine boyuna oluşu ya da herşeyin didik didik aranıyor olması ihtimali üzerinden hareket ederek havaalanına tam 4 saat önceden gittim.Herşey hiç te beklediĝim gibi olmadı.Kişisel olarak sıkı bir kontrole tanık olmadım.Görevli memurlar pasaportumdaki ülke vizelerine şöyle bir göz gezdirdikten sonra işlemler, gayet kolay bir şekilde kısa bir süre içinde tamamlandı.Yalnız şimdiye dek sınırlarda gördüĝüm en sıkı kontrollerin de burada yapıldıĝına şahit oldum.

Uçakta yanımda oturan İsrail’li bir vatandaş bana bakarak yarı ciddi bir şekilde:Biliyor musun‘ELAL ne demek’Hayır beyefendi bilmiyorum.Ve komşum kahkahalarla İngilizce: ‘ELAL’(( (E=Every, L=Landing, A=Always, L=Late).Elal’uçaklarıın her inişi her zaman gecikmelidir.))Uçaĝımız hava trafiĝinin kalabalık oluşu nedeniyle tam 1,5 saat rotarlıydı.Bu şaka yerinde bir şakaydı.Tel Aviv,Ben Gurion uluslararası havaalanına hakikaten gecikmeli indik.Havaalanındaki düzen bana hemen gelişmiş bir ülkeye geldiĝime bir işaret oldu.Akşam karanlıĝı bu şehirde sanki gündüz olmuştu.Yolların gayet düzgün oluşu ve şehir ışıklandırması ile Tel Aviv sanki bir Avrupa şehri görünümünü veriyordu.Ertesi sabah öyle olduĝunu da gördüm.Deniz kıyısındaki Tayelet bulvarı, Yerushalayim Beach yürüme yolları,spor,koşu ya da bisiklet yolları ile bu şehire içim kaynadı.Yafa ile birleşmiş olan bu şehir eski ve yeni tarihiyle adeta kucaklaşmış barışı özlercesine sanki Akdeniz’ e el açmıştı.

Son yıllarda Tel Aviv’de (Unesco=Beyaz şehir) gökdelenler adeta birer selvi,bir mantar gibi yükselir olmuşlar.Azrieli gökdelenler gurubu ve bölgesi tam bir alışveriş,eĝlence merkezi olmuş.Görünümü geometrik şekilde yapılmış olan bu üç gökdelenlerden yuvarlak olan binanın tepesinde yemek yerken şehri tepeden kuşbakışı izlemek ya da panorama fotoĝrafları çekmek için çok uygun bir yer.Şu önemli noktayı da hemen belirtmeden geçemeyeceĝim.İsrail’de gireceĝiniz ve halkın kalabalıkça olduĝu her yerde güvenlik ekibi vardır.Herşey kontrolden geçtikten sonra içeriye girmeniz mümkün.(Çanta,araba v.b) Akşam saatlerinde şehrin deniz kıyısından yürüyerek tarih kokan Yafa yerleşim yerine yürümenizi mutlaka öneririm. Ayrıca Dizengoff alışveriş merkezlerinin bulunduĝu gezilecek görülecek bir başka yerdir.Tel Aviv 1909 yılında müslüman olan Yafa’ya rekabet niteliĝinde kurulmuştur.İlk zamanlarda bir köy görünümünü andıran bu şehir şimdi çevresi ile birlikte 1,5 milyonu aşan ve ekonomik olarak İsrail’in kalbi durumuna gelmiştir. Yine Tel Aviv,müzeler ve sanat şehridir.Eskiden çok önemli olan Yafa limanı bu eski özelliĝini kaybederek adeta Tel Aviv’e birleşmiş bu eski tarihi şehir restore edilerek hala ikinci gençliĝini yaşayan bir şehir görünümündedir..Yafa’yı sakın görmeden bu şehirden ayrılmayın.Zira portakalın en sulusu ve tatlısı dünyaya buradan daĝtılıyordu.

TEL AVİV ↓ Azriëli Tower Ramat Gan ↓

Aşaĝıda Dizengoff-Tel Aviv ↓ Azriëli Tower’dan Ramat Gan’daki Moshe Aviv gökdeleni 244 m ↓

Yafa’dan Tel Aviv’in genel görünümü ↓

Tel Aviv İzmir’le kardeş şehirdir.

YAFA

Yafa, dünyanın en eski şehirlerinden biri olarak bilinir.M.Ö.7500 yıllarında kurulduĝu tahmin ediliyor.Çeşitli uygarlıkları kucaĝında beslemiş olan bu şehir 1515 yılında Yavuz Sultan Selim tarafından Osmanlı topraklarına katılmıştır.Bir ara Napolyon bu şehri kısa sureli alsa da 1917 yılına dek Osmanlılarda kalmıştır.1917-1948 İngilizlerin mandasında kalmıştır.Çoĝunluĝu Araplardan oluşan bu yerleşim yeri şimdi İsrail’in Tel Aviv şehri ile birleşmiş görünümünü andırır.

Çesitli bomba ve yaĝmalamarla tarih içinde çok yara alan bu şehir,geçmis tarihin en canlı bir tanıĝıdır.Bu şehirde yaralar hristiyan,musevi ve müslümanlar ele ele vererek komple baştan başa düzenleyerek restore etmişlerdir.Bu sokaklarda gezerken tarihin sayfalarına göz atar gibi olursunuz. Alleyway sokaĝında gezerken eski haliyle bir papazın posta kutusunu ya da Osmanlı´nın yapmış olduĝu eserlere hayret ve ilgiyle görerek tarih içinde yolculuk yapacaksınız.Yafa aynı zamanda dünyanın en eski limanlarından birisidir.Yafa şimdi turistik bir yerdir.Binlerce turist akınına uĝrar.Bu yüzden de sanatla uĝraşan herkesin konakladıĝı bir yer olmuştur.Çesitli lokanta,turistik eşya butik ve kafelerleriyle de çok ilginç gezilmeye deĝer bir yerdir.

Yafa’daki kesilmiş taşlarla yapılan bütün sokak ve yapıtlar kıvrım kıvrım sokaklara güzel bir ahenk ve güzellik kazandırmıştır.Oradaki sanatçıların hali hazırda kullandakları ev ya da dükkanlar gerçekten görülmeye deĝer birer tarihsel yapıtlardır.

Yafa’da Osmanlı’ların yapmış oldukları saat kulesi,cami ve denize bakan cephedeki binalar Yafa’ya bir başka güzellik kazandırmıştır.

Tel Aviv şehrinin ‘pide’türü ekmeĝinin yüzde doksanı Yafa’da bulunan bir fırınca karşılanmaktadır.

Tel Aviv sahil yolundan Yafa’da

yürüyecek olursanız yol boyunca

çeşitli kafelerde renkli tabloları da

görebilirsiniz.↓↓↓↓

HAYFA Bahai bahçeleri

Karmel tepesinden Hayfa’yı izlemek ve hemen öndeki Bahai bahçeleri ile Hayfa, şu anda İsrail’in en önemli limanıdır.Petrol ve kimyasal indüstrinin bir hayli olduĝu bu şehir 1940 lardan sonra aşırı bir gelişme gösteren Hayfa. 300.000 e yakın nüfusu ile İsrail’in 3.büyük şehridir.Bu şehirde yeraltı tek İsrail metrosu vardır.

Bahailik:1800’lerde İran’da Mehdi inancısının uzantısı olarak doĝan bir dindir.Bahai Dünya Merkezi İsrail’in Hayfa şehrindedir.Bahaullah ve beraberindekiler 1868 yıllarında Osmanlı’larca sürgün edilmiş ve yaşamınının sonuna dek burada yaşaması sonrasında Hayfa şehri Bahai dünya merkezi olmuş.Bahaililk Dünya Birleşmiş Milletlerde temsil edilmektedir.Dünya vatandaşlıĝı idealine dayanan bu dinin 5 milyona yakın inananı vardır.Barışsal ve hümanist bir dindir.

Hindistan Yeni Delhi’deki Bahai Mabedini 2001 yılında ziyaret ettim.

Bu inanç yeri temizliĝi ve muhteşem mimarisi ile göz kamaştırıcı

bahçeleri ile o zaman bile dikakatimi çok çekmişti.

Karmel tepesinden Bahai bahçeleri ve tepeden Hayfa’nın güzel bir görünümü.

NETANYA

175.000 nüfuslu Netanya, plajları ile ünlü bir turistik şehirdir.İsrail sahil şeridi boyunca Tel Aviv ve Hayfa gibi iki büyük yerleşim arasındadır.Oteller bar,kafe ve eĝlence yerleri ile yaz aylarında tıklım tıklım dolar.Diĝer şehirlere oranla turistik olan her şey çok pahalıdır.Fiatlar Avrupa ülkeleri ile hemen hemen aynıdır.Oteller 20-30 metrelik tepelerde kuruludur.Otellerden plaja kolay inmek için bir plaj asonsörü halka hizmet için açılmıştır.Şehir merkezindeki geniş meydandaki teraslar turistlerin uĝrak noktası olduĝu kalabalık yerlerdir. Netanya plajları

YARDENİT (Hristiyanlıkta vaftiz tören yeri)

Yardenit,Hristiyanlarca kutsal sayılan bir yerdir.Ürdün ırmaĝı üzerinde bulunan bu yere binlerce turist gelir.Orada bulunduĝum birkaç saat içinde yüzlerce Rus ya da eski doĝu Avrupa ülkelerinden gelenleri ilgiyle izledim.Elbiselerini özel bir bölümde deĝiştiren bu insanlar papazlar eşliĝinde çeşitli duaların ederek bu ırmaĝa girer ve yıkanırlar.Bu yıkanmalar toplu ya da kişisel olabiliyor.

İsrail ekonomisinde inanç turizminin önemi çok büyüktür.Tarih ve bulunduĝu konum itibariyle bu yerler turist akınına uĝrar.Özelikle Amerka’dan milyonlarca turist bu yerleri ziyaret eder.

TİBERİAS

Kiryat Ata’da arkadaşlarla nefis bir yemek yedikten sonra Tiberya gölü kenarınada Nof Ginosar adı altında KİBBUTZ tipi bir otelde konakladım.Kibbuttz nedir? Kibbutz, İsrail'e özgü bir çeşit çiftliktir.Kibbutz'larda İsraillilerin yanı sıra değişik ülkelerden gelen insanlar birlikte çalışarak,üreterek ve tüketerek ortak bir yaşamı paylaşırlar. Gelirleri tarımsal üretime dayanır ve bunun yanında ufak çapta diğer yan gelir kaynakları (fabrika, pansiyon vb) vardır. Elde edilen tüm gelir Kibbutz çalışanları tarafından eşit şekilde paylaşılır. Musevilerin dini günü Şabat (her Cumartesi) dışında haftanın 6 günü çalışılır.Gönüllü olarak dünyanın her yerinden gelenlerin çalışma ortamları her Kibbutz için farklıdır. Genellikle ortak birimlerde, örneğin mutfak (yemek hazırlama), restaurant, çamaşırhane, marangozhane, bahçeler (muz, avokado, vb.) gibi yerlerde çalışılır.Konuşma dili İngilizcedir.En az iki ay katılma şartı vardır.Paylaşım ortaktır.Cep harçlıĝı da verilir.Günlük çalışmaların dışında çeşitli spor ya da diĝer etkinlikleri yapamakta serbestsiniz.

Son zamanlarda Kibuttzlar turizme dayalı modern tatil yerlerine dönüşmüştür.Her ne kadar ucuz olmasa bile bu güzelliĝe deĝer.Burada 2 gece 3 gün konakladım.Otel yerine tek odalı gayet güzel bir bungolovu seçmek hiç te zor olmadı.Hemen yandaki daha pahalı otelin saĝladıĝı olanaklardan da yararlanmak mümkün.Otellerde Şabat kapıları ve asonsörleri vardır ve Şabat günü kullanılır.Akşam saatlerinde gölün o nevis manzarası ve karşı daĝa kurulmuş Tiberias şehrini seyretmek gerçekten çok nefisti.Sessizliĝin en güzelini burada tattım.Rıhtımda demir atmış onlarca kayık bile bu sessizliĝe ayak uydurmuştu.Bu göl bir tatlı su gölüdür.Hemen arkasında Golan tepe ya da daĝları bulunmaktadır.İsrail’in Araplarla yapmış oldukları 6 günlük savaşın sonunda Golan tepeleri Suriye’den alınarak işgal edilmiştir.Şu anda Golan ve bu tatlı su gölü Suriye ile anlaşmalarda büyük bir problem teşkil etmektedir.Su probleminin olduĝu bu ülkelerde İsrail bu yerleri geri vermeye hiç te niyeti yok gibi görünüyor.

Bir araba kiralayarak Yardenit,Golan tepeleri,Akko’yu buradan ziyaret etmek çok kolaydır.Bir İsrail’liye şu soruyu yönelttim.’Eĝer anlaşma olursa Golan tepelerini tekrar iadesine ne dersiniz’dediĝimde şu yanıtı aldım’.Eskiden bu tepeden aşaĝı yüzlerce roket saldırısına uĝradık.Hem şu gördüĝün tatlı gölüne çok ihtiyacımız var.Burayı tekrar geriye vermek, eski günlere geri dönmektir.Hem susuz yaşam olmaz. Size soruyorum:Siz olsanız geri verir misiniz?Böyle bir soruya hemen yanıt vermek istemedim.‘Susuz yaşamın olmayacaĝını söylemekle yetindim.Golan tepeleri sınır boyunca tel örgülerle çevrilidir.Her 50 metrede bir ‘Dikkat mayın’var.Levhaları her ne de olsa beni çok ürküttü.Bu tepede sivil yolların yanında özel askeri yollar da vardır.Aslında terkedilmiş bu çorak arazilerde gezerken gölün kenarındaki o güzel sesizlikten çok farklıydı.Ürpertici ve korku veren farklı bir sessizlik.

2010 yılı 19 nisan İsrail’de ‘Yom Hazikaron,İsrail Memorial Day’in kutlama günüdür.18 nisan akşamı saat 20.00 de 2.dünya savaşında kaybedilen museviler adına 1 dakikalık saygı duruşu yapılır.Ertesi gün saat 11.00 de yine tüm İsrail genelinde sirenlerin eşliĝinde 2 dakikalık saygı duruşu yapılır.O iki dakikada tüm yaşam durur.Musevi Arapların bu kurala uymadıĝını gördüm.Sirenler çalındıĝında Tiberias’ın alışveriş merkezindeydim.Yine o sessizlik bu sefer daha da bir başkaydı.Düşündürücü hüzünlü bir sessizlikti.

KUDÜS/JERUSALEM: Zeytin Daĝı’ndan Kudüs’ün 20 yüzyılın sonlarındaki görünümü (Foto Vikipedi)

Kudüs:Dünyanın en eski yerleşim yeri olarak bilinir.Tarihi M.Ö.4000 yıllarına dek dayanır.Kudüs,M.Ö.996 yılında Davut Peygamber tüm İsrailoĝullarını birleştirerek burayı başkent yapmıştır.M.S.70 yılına dek Yahudilerin başkenti olmuştur.Kudüs,M.Ö. 10.yüzyıldan beri Yahudilerin kutsal ve ruhani merkezidir.Aynı zamanda Hristiyantiyanlık ve Mekke,Medine’den sonra müslümanlar için de 3.büyük kutsal şehirdir.Asırlardan beri bugüne dek Kudüs’ü almak için çok savaşlar yapılmış ve çok kan akıtılmıştır.Kudüs eski haliyle surlar içindeydi.Şimdi bu şehir çok büyümüş ve surlarla çevrili olan bölüme Éski Şehir’adı verilmiştir.Eski şehir 4 bölüme ayrılmıştır.Yahudi,Müslüman,Ermeni,Hristiyan mahalleri.Bu mahalleler iç içe girmiştir.Mahallelerdeki halkın giyim tarzına bakarak hangi mahallede olduĝunuzu da kestirmeniz gayet kolay olur.Eski şehrin her tarafı dini,dinsel ibadet yerleri ile veya bu dinlere inanların doldurduĝu sokaklarda herkes adeta bir din yarışı halindeler.Şaşırmamak elde deĝil.Bir sokaĝın hemen köşesinde durup şöyle bir gözlesek nice dini insanların yanında ve bunlara turistleri de katarsak o eski şehirde bir koşuşturma ile gerçekten açık bir müzeye benziyor.İnanın deĝişik giysi tipleri ile belki Hindistan’dan sonra bana en ilginç yer oldu.

Zeytin Daĝı’ndan Kudüs’ün 2010 yılı nisan ayındaki son görünümü.

Aşaĝıda kalmış olduĝum otelin önünden Sultan Süleyman’ın yapmış olduĝu SUR ve Yafa kapısı görülmektedir

KUDÜS’TE NERELERİ GÖREBİLİRSİNİZ:Buraları yürüyerek gezmenizi tavsiye ederim.

DAVUT KULESİ VE MÜZESİ:

MESCİD- İ AKSA ( EL AKSA ) ve KUBBET ÜS SAHRA:  İkisi aynı bahçe içindedir.İslamiyet’in 3. kutsal yeridir. Müslümanların ilk kıblesidir. Hazreti Muhammet’in miraç sırasında göğe yükseldiği Musalla Taşı da buradadır.Müslüman olduĝunuzu söyleyerek bütün kapılardan buraya girmeniz mümkün.

HOLY SEPULCHRE ( KIYAME KİLİSESİ ) - ( KUTSAL KABİR ): Hazreti İsa’nın çarmıha gerildiği ve göğe yükseldiği yer olduğundan buraya inşa edilmiştir. Hazreti İsa’nın yıkandığı taş ve mezarı buradadır. Hıristiyanların haç yeridir.

VİA DOLARUSA ( ACILI YOL ):Hazreti İsa Peygamber’ in çarmıhını taşımak zorunda bırakıldığı çile yolu.

AĞLAMA DUVARI: Yahudiler, Hazreti Süleyman’ın tapınağının batı duvarının kalıntıları olan ağlama duvarını kutsal kabul ederler.

HABEŞ KİLİSESİ: Kıyame kilisesinin hemen yanı. Çok ilginç. Pas geçmeyiniz. Hatta çok sevimli papazlarla sohbet etmenin tadına varabilirsiniz.

KOPTİK HELEN ORTODOKS KİLİSESİ

DORMOTORY KİLİSESİ

DAVUTUN MEZARI VE SİNAGOG

MEA - ŞEARİM MAHALLESİ: Koyu Yahudilerin yaşadığı mahalledir. Eski şehre yüreme mesafesindedir.Mutlaka gidiniz.

Yahudi kadınlar, başlarını, saçları az görünecek şekilde arkadan sıktırarak bağlıyorlar. Uzun koyu renk ve kalın çorap giyiyorlar.

Erkekler ise beyaz gömlek , siyah pantolon, frak gibi çeket, siyah fort şapka giyiyorlar.Şapkalarının içinden bukle favorileri sallanıyor.

Fotoğraflarının çekildiklerini hissettiklerinde şapkalarıyla yüzlerini saklıyorlar.

ZEYTİN DAĞI: Burada Musevi Mezarlığını, Zeytin Dağı Kilesesini, ziyaret edip, tepeden Kudüs manzarasını izledikten sonra aşağıya yürüyerek inmeniz mümkün.

GETSEMANE BAHÇELERİ: (içinde 2000 yıllık zeytin ağaçları var) - Tüm Milletler Kilisesini ve Meryem Ana Kilisesini ( içinde Meryem ananın mezarı var ) ziyaret ettikten sonra yürüyerek de şehre dönebilirsiniz.

YAD WASHEM (SOYKIRIM MÜZESİ ) Giriş ücretsiz.

AĜLAMA DUVARI

AĜLAMA DUVARI

Mescidü'l Aksa'nın doğusunda ikinci Mabet'ten kalan duvarın bir bölümünü oluşturan Ağlama Duvarı, Yahudilerin en kutsal mekanıdır ve Yahudiler bu Ağlama Duvarı’nda ibadet ediyorlar. Ağlama Duvarını ziyaret eden kişilerin da başlarının örtülü olmasını istiyorlar. Yanında başını örtecek takkesi vs. Olmayan kişiler için de kartondan yaptıkları kippaları giydiriyorlar.
Batı Kudüs’te ilk okul çağındaki çocuklar dahi başlarında kippa ile dolaşıyorlar. İsrail’de Yahudi genç kızlar ülkemizdeki bir kısım kadın ve kızlarımıza göre daha tesettürlü. Açık saçık giyinmiyorlar. Kısa kollu ve mini etekli Yahudi kadın ve kız göremezsiniz Kudüs’te.

Her İsrailli, kadın olsun erkek olsun askerlik yapmak zorunda. Terhis olduktan sonra da 55 yaşına kadar yılda bir ay askerlik yapıyorlar, silah kullanma bilgilerini güncelliyorlar. İsrail’de dindar Yahudileri Devlet askere almıyor. Devlet bunlara yüklü miktarda bir maaş veriyormuş. Bunlar ticaretle, memurlukta ve diğer kamu hizmetleriyle uğraşmaz, sadece ibadetle meşgul olurlarmış.  Bu Yahudiler zülüflerini uzatıyorlar, biraz daha radikal olanları ise bellerinden bir ip sarkıtıyorlar. Bize söylendiğine göre, Yahudi halkı, sırf askerlikten kaçmak için böyle davrandıklarına inandıkları için dindar görüntüsü veren bu kişileri pek fazla sevmezmiş. Bizde de tam tersine. Dindar olmayanlar askerlikten kaçmak için çürük raporu alıyorlar.

Aĝlama duvarında aşırı dinci Yahdilerin erkek çocuklarının gençliĝe adım attıkları günü kutladıkları dinsel törenden çesitli kareler

Eski şehir adı verilen Kudüs giriş kapı adları:

Altın Kapı, Zeytin Dağı’na bakıyor ve Yahudilere göre burası Mesih’in Kudüs’e gireceği kapı, ama kapalı, Kanuni Sultan Süleyman’ın emriyle örülmüş. Yafa Kapısı, en çok tanınan ve en fazla kullanılan kapı, Yafa limanı yönünde batıya açılıyor. Yeni Kapı, kuzeyde, Hıristiyan mahallesine doğudan girişi sağlıyor. Şam Kapısı, Müslüman mahallesinin ana girişi. Herod Kapısı, kuzeyde, cephe üzerindeki çiçek motifleri nedeniyle bu adı almış. Aslanlı Kapı, aslanlarla süslü, Saint-Etienne kapısı olarak da anılıyor, doğuya, Eriha’ya açılıyor. Detritus Kapısı, güneyde, Ağlama Duvarına en yakın kapı. Sion ya da Davud Kapısı, Sion tepesinde, Kanuni Sultan Süleyman tarafından yaptırılmış, El Halil yönünde, güneyde. Çöp kapısı ise şehir çöplerinin çıkarıldığı kapı.

1.Yafa Kapısı (Yaffa Gate)Bu kapı Batı Kudüs’e açılan önemli bir kapıdır.

2.Şam Kapısı (Damascus Gate)

3.Aslanlı Kapı (Lion Gate)

4.Altın Kapı (Golden Gate)

5.Sion’s kuzey kapısı (Zion Gate)

6.Yeni Kapı

7.Herod Kapısı

8.Detritus Kapısı

Yafa Kapısı Aslan Kapısı

Şam Kapısı Altın Kapı (Bu kapı,Kanuni Sultan Süleyman tarafından kapatılmıştır.

Yad Vashem müzesi Childeren Memorial

Anasayfa